Moja przygoda z Yerba Mate rozpoczęła się cztery lata temu, kiedy to w moim domu zagościła pierwsza niepozorna paczuszka ziela, zakupiona przez moją dziewczynę. Pierwszy napar, pomimo wielkiej ekscytacji towarzyszącej przyrządzaniu, odrzucił mnie i zniechęcił do mate na kilka dni. Jednak mate była mi przeznaczona. Dużo czytałem o niej, poznawałem jej sekrety i po kilku kolejnych próbach mate otworzyło przede mną swe tajemnice. I tak stałem się "mateistą" :-)

                                                     Wszystko o yerba mate:  

Yerba Mate Market
Yerba Mate Story
Forum Yerba Mate

Szkoły picia i przyrządzania mate są różne. Ja preferuje tą najbardziej tradycyjną, z udziałem specjalnych naczyń: 

 - kalebasy, guampy lub matera

Kalebasa to wydrążony i wypalony owoc tykwy Lagenaria siceraria. Jako biolog nie mogę się powstrzymać od dodania, że w literaturze można spotkać jeszcze inne nazwy tej rośliny: Lagenaria vulgaris, Lagenaria leucantha i Cucurbita lagenaria. Rodzajem kalebasy jest brazylijskie porongo wykonane z górnej części owocu, odwrócone i osadzone w specjalnej podstawce. Kalebasy, a szczególnie poronga to niejednokrotnie prawdziwe dzieła sztuki!

Guampa i matero to naczynia wykonane z drewna, ceramiki lub bawolego rogu (do terere czyli mate na zimno). Indianie Guarani, którzy "wynaleźli" mate w erze prekolumbijskiej, pili i piją ją z mater wykonanych z Palo Santo. Jest to gatunek drzewa, którego drewno ma właściwości lecznicze. Podobno picie mate z Palo Santo jest doznaniem wyjątkowym. Mam nadzieję, że niedługo to sprawdzę, bo kubek z Palo Santo już do mnie płynie z Paragwaju!

Kalebasy, guampy i matera nie wyczerpują oczywiście tematu naczyń do picia mate :-)

Co do sposobu konsumpcji mate to, jak każdy prawdziwy gaucho, nie używam cukru i nie pijam mate w torebkach, bo to barbarzyństwo!

Yerba Mate zawiera wiele cennych dla zdrowia witamin i mikroelementów. Jej pobudzające właściwości zawdzięczamy różnym pochodnym ksantyny, głównie kofeinie, która występuje w liściach tej rośliny w dość dużej ilości (patrz zestawienie poniżej). Ciekawe jest to, że kofeina w mate działa o wiele mniej gwałtownie niż ta np. z kawy i działanie jej utrzymuje się dłużej.

Yerba Mate uznana jest na świecie jako napój przeciwko depresji i zmęczeniu.

Polecam sklepy z yerbą i akcesoriami do jej picia:

http://www.yerbamarket.com

http://www.yerbamatestore.pl

No, i oczywiście nie mogę się powstrzymać aby nie podać systematyki yerba mate czyli ostrokrzewu paragwajskiego:

Rodzina: Aquifoliaceae
Rodzaj: Ilex
Gatunek: paraguariensis 
Synonimy: Ilex paraguayensis , I. paraguensis, I. mate, I. domestica, I. sorbilis 

Nazwy zwyczajowe: Yerba maté, maté, erva mate, congonha, erveira, Paraguay cayi, Herbata paragwajska, matéteestrauch, erva-verdadeira, St. Bartholomew’s tea, Herbata jezuicka, hervea, caminú, kkiro, kali chaye

Zawartość kofeiny w różnych roślinach:

Yerba mate liście  0,7–2%
Nasiona kawy (Coffea sp) 1–2,5%
Czarna herbata (Camellia sinensis) 2,5–4,5%
Guarana  (Paullinia cupana) 4–8%
Kakao (Cacao sp.) 0,25%

w miarę posiadania wolnego czasu będę dodawał inne informację o yerba mate

2008-06-03

Przedstawię gatunki yerba mate, których używam lub używałem:

Pajarito

Seleccion Especial

Amanda

despalada

Triunfo

Organic

Brazylijska erva uprawiana na ekologicznych plantacjach w rejonie rzeki  Parana. Ma dość specyficzny esencjonalny smak, kolor suszu żywozielony. Mnie bardzo smakuje, ale są ludzie, którzy jej wprost nie cierpią. Tą mate można dostać w postaci drobno, średnio i grubo ciętego suszu. Unikalny sposób produkcji z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć ekologicznej techniki potwierdza międzynarodowy certyfikat ECOCERT INTERNATIONAL

Rosamonte

Especial

Argentyńska yerba mate Rosamonte, z gałązkami. Jedna z najwyżej cenionych argentyńskich marek yerba mate. Najbardziej chyba popularna marka w Polsce. Mnie nie podeszła. Może dlatego, że leżakowana jest z drzewem różanym, a ja nie lubie aromatyzowanej yerby z każdej postaci. Znoszę tylko tą selekcjonowaną wersję. Smak wyraźny z bardzo głębokim aromatem, działanie bardzo intensywne. Wersja Especjal selekcjonowana, posiada mocniejszy aromat niż zwykła Rosamonte.

La Oracion

Od tej marki zaczynałem. Nie było wtedy dużego wyboru :-) Teraz już jej nie piję i raczej do niej nie wrócę. Drobno cięte ziele, z gałązkami i dużą ilością pyłu. Mocny, zdecydowany napar, ale jakiś taki mało "szlachetny" - i ten wszechobecny pyłek! O ile dobrze pamiętam jest to argentyńska marka.

Jeden z użytkowników yerbamateforum napisał o niej:

Da się wypić, ale po co, gdy są lepsze?

 2009-02-28

Wreszcie mam kubki z Palo Santo!

Miałem mieć jeden już na Gwiazdkę. Mieliśmy jedank niemiłą przygodę ze sklepem materkowo.com, który nie potarfił zrealizować zamówienia przez półtora miesiąca, przysyłając w między czasie jakieś dziwne, niezamówione towary. Dobrze, że choć pieniądze zostały zwrócone.

Stanowaczo odradzam wszystkich korzystanie ze sklepu materkowo.com !!!

Pierwszy kubek został zatem zakupiony w yerbamarkecie.

Piękne, wspaniale pachnące, duże naczynie oprawione w skórę.

Przeprowadziłem smarowanie masełkiem i 48h leżakowało czekając na pierwszą porcję yerby.

Aromat jaki wydziela się po zaparzeniu zioła jest bajeczny. Moje spostrzeżenia są takie: nie tyle czuć żywicę gwajakowca w naparze, co uderza ona w nozdrza przy każdym siorbnięciu z bombilli. 

Niestety, jak widać na zdjęciu, pękł mi po trzech dniach użytkowania

Być może spowodowane to było tym, że zostawiłem go na jedną noc w nie wystarczająco wilgotnym stanie.

Przy drugim naczyńku byłem bardziej zapobiegliwy

Matero zostało kupione już poza oficjalną sklepową dystrybucją u gościa, który sprowadza je z Paragwaju.

Naczynie w kształcie guampy, oprawione w twardą, grubą skórę. Jest dość wysokie i świetnie leży w dłoni. Curado polegające na smarowaniu masłem przeprowadziłem i już nigdy nie zostawiam naczynka bez wilgoci. Mój sposób jest taki, że każdorazowo po użyciu matero zalewam wodą i tak czeka na następne zaparzanie - zwykle nie dłużej niż 24 godziny

Służy mi dopiero dwa tygodnie, więc trudno polecać metodę jako skuteczną, ale z materkiem nic się nie dzieje.

Uległem czarowi tego drewna i każde zaparzenie w nim yerby budzi emocje. To naprawdę niezwykle drewno...