O yerba mate
| Mate is more than just good for the body; it's good for the soul. | |
Moja przygoda z Yerba Mate rozpoczęła się cztery lata temu, kiedy to w moim domu zagościła pierwsza niepozorna paczuszka ziela, zakupiona przez moją dziewczynę. Pierwszy napar, pomimo wielkiej ekscytacji towarzyszącej przyrządzaniu, odrzucił mnie i zniechęcił do mate na kilka dni. Jednak mate była mi przeznaczona. Dużo czytałem o niej, poznawałem jej sekrety i po kilku kolejnych próbach mate otworzyło przede mną swe tajemnice. I tak stałem się "mateistą" :-) Tradycyjne przyrządzanie i picie mate jest medytacją, rytuałem, który pozwala się oderwać od rzeczywistości. Uczy cierpliwości i wycisza. To coś jak przyrządzanie herbaty w japońskim stylu. Umysł musi być wolny i skoncentrowany, wtedy można rozkoszować się smakiem mate. | Wszystko o yerba mate: Yerba Mate Market
|
| Szkoły picia i przyrządzania mate są różne. Ja preferuje tą najbardziej tradycyjną, z udziałem specjalnych naczyń:  - kalebasy, guampy lub matera - bombilli | |
Kalebasa to wydrążony i wypalony owoc tykwy Lagenaria siceraria. Jako biolog nie mogę się powstrzymać od dodania, że w literaturze można spotkać jeszcze inne nazwy tej rośliny: Lagenaria vulgaris, Lagenaria leucantha i Cucurbita lagenaria. Rodzajem kalebasy jest brazylijskie porongo wykonane z górnej części owocu, odwrócone i osadzone w specjalnej podstawce. Kalebasy, a szczególnie poronga to niejednokrotnie prawdziwe dzieła sztuki! Guampa i matero to naczynia wykonane z drewna, ceramiki lub bawolego rogu (do terere czyli mate na zimno). Indianie Guarani, którzy "wynaleźli" mate w erze prekolumbijskiej, pili i piją ją z mater wykonanych z Palo Santo. Jest to gatunek drzewa, którego drewno ma właściwości lecznicze. Podobno picie mate z Palo Santo jest doznaniem wyjątkowym. Mam nadzieję, że niedługo to sprawdzę, bo kubek z Palo Santo już do mnie płynie z Paragwaju! Kalebasy, guampy i matera nie wyczerpują oczywiście tematu naczyń do picia mate :-) Bombilla (wymowa: bombija) specjalna rurka z sitkiem przeznaczona do siorbania yerby. Bombilla może być wykonana z trzciny, bambusa, stali, alpaki, a najlepiej, gdy wykonana jest ze srebra. Srebro ma właściwości antybakteryjne. Co do sposobu konsumpcji mate to, jak każdy prawdziwy gaucho, nie używam cukru i nie pijam mate w torebkach, bo to barbarzyństwo!
Yerba Mate zawiera wiele cennych dla zdrowia witamin i mikroelementów. Jej pobudzające właściwości zawdzięczamy różnym pochodnym ksantyny, głównie kofeinie, która występuje w liściach tej rośliny w dość dużej ilości (patrz zestawienie poniżej). Ciekawe jest to, że kofeina w mate działa o wiele mniej gwałtownie niż ta np. z kawy i działanie jej utrzymuje się dłużej. Yerba Mate uznana jest na świecie jako napój przeciwko depresji i zmęczeniu. Polecam sklepy z yerbą i akcesoriami do jej picia: No, i oczywiście nie mogę się powstrzymać aby nie podać systematyki yerba mate czyli ostrokrzewu paragwajskiego: Rodzina: Aquifoliaceae
Nazwy zwyczajowe: Yerba maté, maté, erva mate, congonha, erveira, Paraguay cayi, Herbata paragwajska, matéteestrauch, erva-verdadeira, St. Bartholomew’s tea, Herbata jezuicka, hervea, caminú, kkiro, kali chaye Zawartość kofeiny w różnych roślinach:
Yerba mate liście 0,7–2% w miarę posiadania wolnego czasu będę dodawał inne informację o yerba mate 2008-06-03 Przedstawię gatunki yerba mate, których używam lub używałem: | |
| Pajarito Seleccion Especial Tą yerba mate lubię najbardziej. Dość mocny, zdecydowany smak i niewiele pyłu. Uważana jest za jedną z najlepszych paragwajskich marek. Ta wersja Pajarito to specjalnie selekcjonowane liście, najbardziej aromatyczne i zawierające najwięcej wartościowych zwiazków mineralnych i organicznych. Leżakowane są w specjalnych warunkach przez dwa lata. Po tym okresie uzyskuje się niepotarzalny smak marki Pajarito. Polecana dla osób, które chcą poznać smak prawdziwej paragwajskiej Yerba Mate. |
| Amanda despalada Niebieska Amanda to same grubo cięte listki bez gałązek. Nie trzeba się martwić o zatkanie bombilli. Mocna i aromatyczna. Zdecydowany, jednak stosunkowo łagodny smak. U mnie numer dwa! Pochodzi z plantacji założonej przez polskich emigrantów - Szyszkowskich. Opisy u sprzedawców mówią, że oprócz goryczki można wyczuć lekko kwaśny posmak. Ja go nie wyczuwam :-) |
| Triunfo Organic Brazylijska erva uprawiana na ekologicznych plantacjach w rejonie rzeki Parana. Ma dość specyficzny esencjonalny smak, kolor suszu żywozielony. Mnie bardzo smakuje, ale są ludzie, którzy jej wprost nie cierpią. Tą mate można dostać w postaci drobno, średnio i grubo ciętego suszu. Unikalny sposób produkcji z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć ekologicznej techniki potwierdza międzynarodowy certyfikat ECOCERT INTERNATIONAL |
| Rosamonte Especial Argentyńska yerba mate Rosamonte, z gałązkami. Jedna z najwyżej cenionych argentyńskich marek yerba mate. Najbardziej chyba popularna marka w Polsce. Mnie nie podeszła. Może dlatego, że leżakowana jest z drzewem różanym, a ja nie lubie aromatyzowanej yerby z każdej postaci. Znoszę tylko tą selekcjonowaną wersję. Smak wyraźny z bardzo głębokim aromatem, działanie bardzo intensywne. Wersja Especjal selekcjonowana, posiada mocniejszy aromat niż zwykła Rosamonte. |
| Amanda "Zwykła" klasyczna Amanda z gałązkami i grubo ciętymi liśćmi. Bardzo popularna marka, średniej mocy, przeznaczona raczej do codziennej konsumpcji. Nie powala specjalnymi własnościami, ot, po prostu zwykła dobra mate. Raczej łagodna o przyjemnym smaku. Siegam po nią, kiedy nie mogę odmówić sobie yerby, a zdarzyło mi się już coś pobudzającego wypić. Dobra na wieczór. |
 | La Oracion Od tej marki zaczynałem. Nie było wtedy dużego wyboru :-) Teraz już jej nie piję i raczej do niej nie wrócę. Drobno cięte ziele, z gałązkami i dużą ilością pyłu. Mocny, zdecydowany napar, ale jakiś taki mało "szlachetny" - i ten wszechobecny pyłek! O ile dobrze pamiętam jest to argentyńska marka. Jeden z użytkowników yerbamateforum napisał o niej: Da się wypić, ale po co, gdy są lepsze? |
2009-02-28
| |
